De financiële regeling voor kinderen na een scheiding: onderhoudsbijdragen en buitengewone kosten uitgelegd
Geschreven door Jana DEGLAS
Wanneer ouders uit elkaar gaan, blijft één ding altijd centraal staan: het welzijn van de kinderen. Naast de verblijfsregeling en het ouderlijk gezag, is ook de financiële regeling een belangrijk aandachtspunt. In de praktijk leidt dit onderwerp vaak tot vragen. Wat valt precies onder de maandelijkse onderhoudsbijdrage? Welke kosten moeten ouders nog apart betalen? Een duidelijke regeling is essentieel om ervoor te zorgen dat de kosten voor de kinderen eerlijk worden verdeeld en discussies worden vermeden.
Gewone kosten: de onderhoudsbijdrage
De maandelijkse onderhoudsbijdrage is bedoeld om de gewone kosten van de kinderen te dekken. Dit zijn alle gebruikelijke kosten met betrekking tot het dagelijkse onderhoud van het kind.
Binnen de gewone kosten wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen:
- De verblijfsgebonden gewone kosten, dat zijn de kosten die verbonden zijn aan het verblijf van het kind bij een ouder. De belangrijkste zijn huisvesting, energie en voeding.
- De verblijfsoverstijgende gewone kosten, dat zijn de kosten die losstaan van bij welke ouder het kind verblijft. Voorbeelden zijn kledij en schoeisel, een abonnement voor het openbaar vervoer, de aankoop van een GSM ….
Een onderhoudsbijdrage wordt meestal betaald door de ene ouder aan de andere ouder omdat er een onevenwicht is in de verblijfsregeling (bijvoorbeeld één ouder heeft de kinderen vaker) of in de financiële draagkracht (bijvoorbeeld bij een gelijke verblijfsregeling maar een groot verschil in inkomen).
Hoeveel onderhoudsbijdrage precies verschuldigd is, hangt af van verschillende factoren, zoals de leeftijd van het kind, de verblijfsregeling, de inkomsten van de ouders en wie het groeipakket ontvangt. Omdat dit in de praktijk vaak tot discussie leidt, zijn er verschillende pogingen gedaan om de berekening te objectiveren via rekenmethodes en tools. De meest gebruikte is vandaag de Tool Hobin.
Buitengewone kosten: afzonderlijk afgerekend
Naast de gewone kosten zijn er ook buitengewone kosten. Dit zijn de uitzonderlijke, noodzakelijke of onvoorzienbare uitgaven die voortvloeien uit toevallige of ongewone gebeurtenissen en die het gebruikelijke budget voor het dagelijkse onderhoud van het kind overschrijden.
Deze kosten zijn niet inbegrepen in de onderhoudsbijdrage en dienen bijgevolg afzonderlijk tussen de ouders te worden verrekend.
In de praktijk wordt doorgaans een van de twee systemen toegepast:
- Eén ouder schiet de kosten voor, waarna de andere ouder zijn of haar aandeel terugbetaalt (bijvoorbeeld 50 % of volgens een andere verdeelsleutel).
- Een kindrekening, waarop beide ouders maandelijks een bedrag storten (hetzij een gelijk, hetzij een verschillend bedrag, afhankelijk van de verdeelsleutel), en van waaruit de buitengewone kosten rechtstreeks worden betaald.
Wat precies als buitengewone kost wordt beschouwd, leidt in de praktijk vaak tot discussie. Vroeger hanteerde elke familierechtrechtbank, elk hof van beroep en zelfs elk advocatenkantoor daarover een eigen lijst. Vandaag is er het Koninklijk Besluit van 22 april 2019 met een uniforme lijst, die evenwel door de ouders in onderling overleg kan worden aangevuld, bijvoorbeeld met (bepaalde) gewone verblijfsoverstijgende kosten.
Behalve in geval van hoogdringendheid of bewezen noodzakelijkheid, moeten al deze kosten het voorwerp uitmaken van een voorafgaand overleg en akkoord, zowel wat de opportuniteit van de uitgave betreft als de hoogte ervan.
Een onderhoudsbijdrage “all-in”: handig, maar niet zonder risico
Soms kiezen ouders voor een all-in onderhoudsbijdrage, waarbij niet alleen de gewone kosten maar ook de buitengewone kosten inbegrepen zijn.
Het belangrijkste voordeel is de eenvoud: er is geen voorafgaand overleg en akkoord vereist, wat de administratieve en communicatieve last tussen ouders beperkt.
Daartegenover staat echter het risico dat het afgesproken bedrag onvoldoende blijkt wanneer de buitengewone kosten in de praktijk hoger uitvallen dan voorzien. Denk daarbij aan uitgaven zoals orthodontie, dure schoolactiviteiten of onverwachte medische behandelingen.
Wat als mijn ex-partner niet betaalt?
Helaas komt het regelmatig voor dat een ouder de onderhoudsbijdrage of zijn aandeel in de buitengewone kosten niet betaalt. De bedragen kunnen dan via de gerechtsdeurwaarder worden ingevorderd.