Minderjarigen achter het stuur: geldt het volwassen strafrecht?
Geschreven door Tess AMPE
Er is de afgelopen dagen heel wat opschudding ontstaan naar aanleiding van een zwaar dodelijk verkeersongeval waarbij zowel minderjarige slachtoffers als een minderjarige bestuurder betrokken waren. Dergelijke feiten roepen niet alleen sterke emotionele reacties op, maar doen ook een aantal juridische vragen rijzen. In het bijzonder stelt zich de vraag in welke mate minderjarigen strafrechtelijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor verkeersmisdrijven. Hoewel minderjarigen in principe onder het jeugddelinquentierecht vallen en niet onder het klassieke strafrecht, voorziet de wet op dit vlak in een belangrijke uitzondering.
Het uitgangspunt: het jeugddelinquentierecht
Wie op het ogenblik van de feiten minderjarig is, valt in principe niet onder het klassieke strafrecht.
Voor minderjarigen jonger dan twaalf jaar geldt dat zij niet verantwoordelijk worden geacht voor de jeugddelicten die zij plegen. Zij zullen dan ook niet voor de jeugdrechtbank verschijnen. Ouders kunnen evenwel burgerrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor de schade veroorzaakt door hun minderjarige kinderen.
Minderjarigen ouder dan twaalf jaar die strafbare feiten plegen, vallen onder het jeugddelinquentierecht. Zij worden doorgaans niet berecht door de correctionele rechtbank, maar verschijnen voor de jeugdrechtbank die specifieke maatregelen kan opleggen die zijn afgestemd op de persoonlijkheid en de situatie van de jongere. Het kan onder meer gaan om een berisping, begeleiding, voorwaarden, gemeenschapsdienst of plaatsing.
In tegenstelling tot het klassieke strafrecht staat binnen het jeugddelinquentierecht niet de bestraffing centraal, maar wel de pedagogische aanpak en de begeleiding van de minderjarige.
Ook minderjarigen die op het ogenblik van de feiten zestien of zeventien jaar oud zijn, vallen in beginsel onder dit systeem. Voor deze leeftijdscategorie voorziet de wet echter in twee belangrijke uitzonderingen. Enerzijds kan in uitzonderlijke, ernstige gevallen worden beslist tot een zogenaamde uithandengeving, waarbij de minderjarige alsnog volgens het klassieke strafrecht wordt berecht. Anderzijds geldt voor verkeersmisdrijven een uitzondering, waardoor minderjarigen vanaf zestien jaar voor de politierechtbank kunnen verschijnen.
De uitzondering voor verkeersmisdrijven
Verkeersovertredingen gepleegd door minderjarigen jonger dan zestien jaar worden behandeld door de jeugdrechtbank. Minderjarigen vanaf zestien jaar daarentegen worden in principe berecht volgens het klassieke strafrecht en dienen zich voor de politierechtbank te verantwoorden. Dat geldt voor alle overtredingen van de wegverkeerswetgeving.
Een zeventienjarige die zonder rijbewijs rijdt, een snelheidsovertreding begaat en daarbij een ernstig ongeval met letselschade veroorzaakt, zal zich in principe moeten verantwoorden voor de politierechtbank. In dergelijke gevallen kunnen dezelfde straffen worden opgelegd als aan volwassen bestuurders, waaronder geldboetes, rijverboden en zelfs gevangenisstraffen.
Ouders blijven burgerrechtelijk aansprakelijk voor de schade die door hun minderjarige kinderen wordt veroorzaakt. In verkeerszaken zijn zij bovendien gehouden tot betaling van de opgelegde geldboetes en gerechtskosten.
Vragen over een dagvaarding voor de politierechtbank of voor de jeugdrechtbank?
Ons kantoor begeleidt minderjarigen en hun ouders in dossiers inzake verkeersrecht en jeugddelinquentierecht. Aarzel niet om ons te contacteren voor een eerste advies.